Sadzenie i pielęgnacja dużych drzew – praktyczne porady
Duże drzewo daje efekt od razu, ale po posadzeniu potrzebuje czasu, żeby odbudować korzenie i przyjąć się w nowym miejscu. Najważniejsze są: odpowiednia głębokość sadzenia, nienaruszona bryła korzeniowa, obfite podlewanie i stabilizacja drzewa.
UWAGA: NIE SADŹ DRZEWA ZA GŁĘBOKO. Nasada pnia, czyli miejsce, w którym pień przechodzi w korzenie, musi pozostać widoczna. Nie zasypuj jej ziemią ani korą. Zbyt głębokie posadzenie może osłabić drzewo, nawet jeśli początkowo wygląda zdrowo.
Kiedy sadzić duże drzewa?
Najlepiej sadzić je jesienią lub wczesną wiosną. Dokładny termin zależy od gatunku i sposobu przygotowania bryły korzeniowej. Drzewa w pojemnikach oraz dobrze przekorzenione drzewa z bryłą można sadzić również latem, ale wymagają wtedy szczególnie uważnego podlewania.
Nie sadź drzewa w zamarzniętej ani bardzo rozmokłej ziemi. Po dostawie najlepiej posadzić je w ciągu 24–48 godzin. Jeśli musi poczekać, ustaw bryłę w cieniu, osłoń ją od wiatru i nie pozwól jej przeschnąć.
Porady dotyczące sadzenia
Przygotuj miejsce. Usuń trawę i chwasty wraz z korzeniami na obszarze około 1,5–2 razy szerszym niż bryła korzeniowa. Sprawdź, czy ilość słońca odpowiada wymaganiom drzewa. Pomyśl też o docelowej wielkości korony: zostaw jej odpowiednio dużo miejsca przy budynku, ogrodzeniu i utwardzonych nawierzchniach. Upewnij się, że w miejscu sadzenia nie biegną pod ziemią rury ani kable.
Jeśli ziemia jest mocno ubita lub znajduje się w niej gruz, oczyść i spulchnij teren. Gdy sadzisz drzewo w miejscu po innym drzewie, usuń stare korzenie. Jeśli jest to ten sam lub pokrewny gatunek, warto również wymienić górną warstwę ziemi w miejscu sadzenia.
Wykop dół około 2 razy szerszy niż bryła korzeniowa i o głębokości równej jej wysokości. Nie kop głębiej „na zapas”. Po podlaniu ziemia może osiąść, a drzewo znaleźć się zbyt nisko. Spulchnij dno i ściany dołu, szczególnie w ciężkiej, gliniastej glebie.
Jeśli sadzisz drzewo podczas suszy, podlej dół dzień wcześniej. Wilgotna ziemia wokół nie będzie tak szybko odbierać wody bryle korzeniowej. Jeśli natomiast ziemia słabo przepuszcza wodę, sprawdź, czy w dole nie zbiera się ona i długo nie stoi. W trudnych warunkach sposób przygotowania podłoża warto ustalić z lokalną firmą ogrodniczą.
Jak podnosić i przenosić duże drzewo?
Podnoś i przesuwaj drzewo za bryłę korzeniową – nigdy za pień. Przy dużych okazach użyj pasów założonych pod bryłą i sprzętu odpowiedniego do jej ciężaru. Nie ciągnij drzewa po ziemi za pień. Możesz w ten sposób uszkodzić korę albo oderwać pień i korzenie od bryły.
Jeśli bryła przyjechała zabezpieczona siatką i jutą, pozostaw te osłony na miejscu. Nie zdejmuj ich ani nie rozcinaj. Nie rozbijaj bryły podczas przenoszenia i ustawiania drzewa.
Na jakiej głębokości ustawić drzewo?
Umieść drzewo pośrodku dołu. Nasada pnia powinna znajdować się na poziomie otaczającego gruntu. Nie zasypuj nasady pnia.
Ustawienie | Co sprawdzić |
Prawidłowe | Nasada pnia jest widoczna, a górna część bryły znajduje się mniej więcej na poziomie terenu. |
Za głębokie – popraw przed zasypaniem | Nasada pnia znajduje się poniżej poziomu terenu i po zasypaniu zostałaby przykryta ziemią. |
Przed zasypaniem sprawdź poziom, kładąc prostą listwę w poprzek dołu. Obróć też drzewo tak, aby korona była skierowana odpowiednią stroną. To ostatni łatwy moment na poprawienie jego wysokości i ustawienia.
Zmieszaj ziemię z wykopu z dojrzałym kompostem w proporcji 50:50. Jeśli chcesz sprawdzić odczyn gleby, możesz użyć prostego testu pH. Nie wsypuj dużej ilości nawozu mineralnego bezpośrednio przy korzeniach – może je uszkodzić. W pierwszym sezonie najważniejsze jest odbudowanie korzeni.
Zasypuj wolną przestrzeń wokół bryły warstwami, lekko ugniatając ziemię. Gdy dół będzie zasypany mniej więcej do połowy, podlej go. Następnie zasyp go do końca i ponownie podlej. Nie dosypuj ziemi na nasadę pnia.
Podlej obficie. Woda powinna nasączyć całą bryłę korzeniową i pomóc ziemi wypełnić wolne przestrzenie wokół niej. Łącznie użyj przynajmniej takiej objętości wody, jaką ma bryła. Na brzegu dołu usyp niski wał z ziemi. Powstanie misa, która zatrzyma wodę przy korzeniach.
Ustabilizuj drzewo. Podmuchy wiatru mogą poruszać bryłą i zrywać młode korzenie. Przy dużym drzewie można zastosować trzy paliki ustawione wokół bryły, połączone z pniem szerokimi, miękkimi taśmami. Innym rozwiązaniem są odciągi. Paliki wbij przed zasypaniem dołu, aby nie uszkodzić bryły przy późniejszym wbijaniu. Taśmy powinny trzymać drzewo, ale nie wrzynać się w korę. Nie używaj do wiązania drutu ani ciasnej liny.
Przy bardzo dużych okazach lub trudnych warunkach gruntowych sposób stabilizacji zaplanuj przed sadzeniem. Może być potrzebne zakotwienie bryły w gruncie albo system nawadniająco-napowietrzający. W takiej sytuacji skorzystaj z pomocy dobrej, lokalnej firmy ogrodniczej.
Porady dotyczące pielęgnacji
Podlewaj obficie, ale rzadziej. Ilość wody i częstotliwość podlewania dostosuj do wielkości drzewa, rodzaju gleby oraz pogody. Orientacyjnie użyj 2–4 wiader wody na drzewo. Zwykle podlewaj raz na dwa tygodnie, podczas suszy raz w tygodniu, a przy częstych opadach rzadziej. Obserwuj wilgotność ziemi przy bryle korzeniowej – nie trzymaj się sztywno kalendarza.
Najlepiej podlewać wcześnie rano lub późnym popołudniem. Dobrym momentem jest też czas po niewielkim deszczu, gdy ziemia została już wstępnie zwilżona. Wodę lej powoli, aby dotarła w głąb bryły korzeniowej.
W upalne i suche dni sprawdzaj wilgotność ziemi częściej. Uważaj jednak, aby nie przelać drzewa, szczególnie w gliniastym lub ilastym gruncie. Niektóre rośliny źle znoszą wodę stojącą przy korzeniach.
Utrzymuj miejsce wokół pnia wolne od trawy i chwastów przez pierwszych kilka lat. Możesz rozłożyć warstwę naturalnego mulczu lub kory sosnowej, która ograniczy parowanie wody i wzrost chwastów. Uzupełniaj ściółkę, gdy się rozłoży. Nie przysypuj korą nasady pnia – zostaw wokół niego wolną przestrzeń.
Sprawdzaj paliki, odciągi i taśmy. Kontroluj je regularnie oraz po silnym wietrze. Popraw mocowanie, jeśli się poluzuje, i nie dopuść, aby taśmy wrastały w korę. Zwykle po 2–3 sezonach, gdy drzewo się ukorzeni i będzie stało pewnie samo, można usunąć stabilizację.
Nie przycinaj drzewa bez potrzeby. Roślina została już przygotowana do dalszego wzrostu. Szczególnie nie obcinaj czubka, ponieważ może na stałe utracić swój charakterystyczny pokrój. Wiosną usuń jedynie gałęzie suche, połamane lub rosnące w wyraźnie niepożądanym kierunku.
Jeśli pień drzewa wcześniej rósł w cieniu, a po posadzeniu jest wystawiony na silne słońce, obserwuj stan kory. W razie potrzeby osłoń pień, na przykład jutą, przed nagłym nasłonecznieniem i uszkodzeniami zimowymi.
O czym szczególnie pamiętać?
Po posadzeniu sprawdzaj przede wszystkim trzy rzeczy: czy nasada pnia pozostaje odsłonięta, czy woda dociera do całej bryły i czy drzewo stoi stabilnie. Gdy liście więdną lub żółkną, sprawdź wilgotność podłoża – przyczyną może być zarówno brak wody, jak i jej nadmiar.
Dobrze posadzone drzewo będzie potrzebowało Twojej uwagi przez pierwsze sezony. Później, gdy rozbuduje korzenie, coraz lepiej poradzi sobie samo.