Które duże drzewa dają najwięcej cienia w ogrodzie? Gatunki do zacienienia dużego ogrodu i drzewa dachowe
Jakie duże drzewa do zacienienia ogrodu wybrać, żeby mieć prawdziwy cień? Ten poradnik jest dla osób, które mają duży ogród albo rozległą posesję i chcą cienia, pod którym zmieści się stół dla całej rodziny, a trawnik nie wypali się w lipcu.
Wyjaśniamy, które drzewa dają najwięcej cienia, które rosną najszybciej i gdzie je posadzić. Pokazujemy też drzewa formowane w kształcie dachu, które dają cień dokładnie nad strefą relaksu. Wszystkie gatunki z tego tekstu są w naszej ofercie.
Szukasz mniejszego drzewa do ocienienia samego tarasu? Zobacz poradnik Jakie drzewa dają cień na tarasie.
W skrócie: jakie drzewa dają najwięcej cienia
- O ilości cienia decyduje szerokość i gęstość korony, a nie wysokość drzewa. Korona szeroka na 15 m ocienia około 175 m².
- Najgęstszy cień dają buk pospolity, kasztanowiec pospolity, lipy oraz klon pospolity i klon jawor. Najszerszą koronę mają dąb szypułkowy i platan klonolistny.
- Najszybciej rosną platan klonolistny, lipa srebrzysta i szerokolistna, klony oraz dąb czerwony.
- Sadzonka 1–2 m daje użyteczny cień po 10–15 latach. Duże drzewo o wysokości 5–12 m ocienia ogród od pierwszego sezonu.
- Drzewo formowane w kształcie dachu daje gęsty cień dokładnie nad tarasem lub miejscem do siedzenia i mieści się tam, gdzie nie zmieści się drzewo o koronie 20 m.
- Drzewo sadź po południowo-zachodniej lub zachodniej stronie miejsca, które chcesz ocienić.
Dlaczego młoda sadzonka nie da cienia szybko
Sadzonka 1–2 m potrzebuje zwykle 10–15 lat, żeby dać cień, pod którym da się usiąść. Duże drzewo ma szeroką koronę już w dniu sadzenia.
Młode drzewo przez pierwsze lata się ukorzenia, potem rośnie głównie w górę, a szeroka korona przychodzi na końcu. Sadzonka 1–2 m daje cień wielkości parasola plażowego. Drzewo 3–5 m ocieni kilka osób. Drzewo 5–12 m od pierwszego lata zmieści pod koroną całą strefę wypoczynku.
Nasze duże drzewa to okazy soliterowe, wielokrotnie szkółkowane, z ukształtowaną koroną. Większość gatunków z tego poradnika oferujemy do 7–9 m, a platan, dęby i kasztanowce także jako okazy 9–12 m.
Wskazówka Galerii Ogrodowej: tempo wzrostu ma największe znaczenie przy małym drzewie. Wolno rosnący dąb szypułkowy kupiony jako duży okaz da cień od razu, a z czasem stanie się największym drzewem w ogrodzie.
Jak wybrać drzewo, które da najwięcej cienia
Sprawdź szerokość korony w dojrzałości, gęstość liści, tempo wzrostu i to, czy drzewo jest liściaste. Wysokość ma mniejsze znaczenie, niż się wydaje.
Szerokość korony to najważniejszy parametr. Cień w południe zajmuje mniej więcej powierzchnię koła o średnicy korony.
Szerokość korony | Powierzchnia cienia w południe (około) |
6 m | 28 m² |
10 m | 80 m² |
15 m | 175 m² |
20 m | 315 m² |
25 m | 490 m² |
Gęstość korony. Buk, kasztanowiec i lipa dają głęboki, chłodny cień, dobry nad stołem i placem zabaw. Glediczja i klon srebrzysty mają koronę ażurową i dają cień lekki, pod którym dobrze rośnie trawnik.
Liściaste czy iglaste. Do zacienienia ogrodu polecamy drzewa liściaste: latem dają gęsty cień, a zimą przepuszczają światło. Iglaste lepiej sprawdzają się jako osłona przed wiatrem i wzrokiem sąsiadów.
Jakie duże drzewa do zacienienia ogrodu: 14 gatunków
Najwięcej cienia dają drzewa o szerokiej i gęstej koronie: lipy, klon pospolity, klon jawor, buk pospolity, kasztanowiec pospolity, platan klonolistny i dąb szypułkowy. Lżejszy cień daje glediczja.
Wymiary docelowe podajemy dla drzew rosnących w dobrych warunkach.
Lipy (Tilia)
Klasyczne drzewa cieniste o szerokiej, zwartej koronie i pachnących kwiatach. Lipa szerokolistna to największa z lip (korona 20–25 m). Lipa srebrzysta rośnie szybko i dobrze znosi suszę i upał. Lipa drobnolistna ma nisko osadzoną koronę i początkowo rośnie wolniej, więc warto wybrać większy okaz.
Klon pospolity i klon jawor (Acer)
Klon pospolity ma regularną, kulistą koronę, rośnie szybko i radzi sobie na różnych glebach. Klon jawor ma szeroką, nisko osadzoną koronę i dobrze znosi półcień, np. przy budynkach.
Buk pospolity (Fagus sylvatica)
Jeden z najgłębszych cieni wśród drzew liściastych. Pod dorosłym bukiem trawnik rośnie słabo, więc lepiej zaplanować tam miejsce do siedzenia lub żwir. Potrzebuje żyznej, świeżej gleby.
Kasztanowiec pospolity i ‘Baumannii’ (Aesculus hippocastanum)
Duże, dłoniaste liście dają bardzo gęsty cień, a w maju drzewa kwitną na biało. Odmiana ‘Baumannii’ nie tworzy owoców, więc dobrze sprawdza się nad miejscem wypoczynku. Kasztanowiec pospolity i ‘Baumannii’ oferujemy do 9–12 m.
Platan klonolistny (Platanus × hispanica)
Monumentalna korona szeroka na 20–30 m, szybki wzrost i dobra odporność na suszę i upał. Platan to drzewo na naprawdę dużą przestrzeń, w ofercie do 9–12 m.
Dąb szypułkowy i dąb czerwony (Quercus)
Dąb szypułkowy ma największy zasięg korony w tym zestawieniu (25–35 m) i żyje setki lat, ale rośnie wolno. Dąb czerwony rośnie szybciej, ma szeroką koronę i jesienią przebarwia się na czerwono. Najlepiej czuje się na glebie lekko kwaśnej.
Klon srebrzysty (Acer saccharinum)
Jedno z najszybciej rosnących drzew w zestawieniu, z lżejszą, półotwartą koroną. Klon srebrzysty ma bardziej kruche gałęzie, więc sadź go w głębi posesji, z dala od domu.
Glediczja trójcierniowa (Gleditsia triacanthos)
Drobne, pierzaste liście przepuszczają część słońca, więc pod glediczją dobrze rośnie trawnik. Znosi suszę i upał. Forma gatunkowa ma długie ciernie, dlatego sadź ją z dala od placu zabaw i ścieżek.
Surmia bignoniowa (Catalpa bignonioides)
Bardzo duże, sercowate liście i nisko osadzona korona dają gęsty cień. Surmia to propozycja dla miejsca, gdzie nie zmieści się drzewo o koronie 20 m. Liście rozwija późno, w drugiej połowie maja.
Tabela porównawcza: wysokość, szerokość korony i tempo wzrostu
Najszerszą koronę mają dąb szypułkowy, platan klonolistny, lipa szerokolistna i dąb czerwony. Najszybciej rosną platan, lipa srebrzysta i szerokolistna, klony i dąb czerwony.
Gatunek | Wysokość docelowa | Szerokość korony | Tempo wzrostu | Rodzaj cienia | Największe okazy w ofercie |
Dąb szypułkowy | 30–40 m | 25–35 m | wolne | średnio gęsty | 9–12 m |
Platan klonolistny | 20–30 m | 20–30 m | szybkie | gęsty | 9–12 m |
Lipa szerokolistna | 30–35 m | 20–25 m | szybkie | gęsty | 7–9 m |
Dąb czerwony | 20–25 m | 20–25 m | szybkie | gęsty | 9–12 m |
Klon jawor | do 30 m | do 20 m | szybkie | gęsty | 7–9 m |
Buk pospolity | 25–30 m | ok. 20 m | umiarkowane | bardzo gęsty | 7–9 m |
Kasztanowiec pospolity | do 25 m | do 20 m | średnie | bardzo gęsty | 9–12 m |
Lipa srebrzysta | 25–30 m | 15–20 m | szybkie | gęsty | 7–9 m |
Klon pospolity | 25–30 m | 15–20 m | szybkie | gęsty | 7–9 m |
Klon srebrzysty | do 25 m | 15–20 m | bardzo szybkie | lżejszy, półotwarty | 7–9 m |
Kasztanowiec ‘Baumannii’ | do 25 m | ok. 15 m | średnie | bardzo gęsty | 9–12 m |
Lipa drobnolistna | 18–20 m | 10–15 m | początkowo wolne | gęsty | 7–9 m |
Glediczja trójcierniowa | do 25 m | ok. 10 m | szybkie | ażurowy, lekki | 7–9 m |
Surmia bignoniowa | do 10 m | ok. 6 m | szybkie | gęsty | 5–7 m |
Aktualne wielkości i ceny sprawdzisz na kartach produktów. Jak czytać oznaczenia takie jak obwód pnia czy „5x szkółkowany”, wyjaśniamy w poradniku Jak czytać oznaczenia drzew szkółkarskich.
Szybko rosnące drzewa dające cień
Spośród drzew o szerokiej koronie najszybciej rosną platan klonolistny, lipa srebrzysta, lipa szerokolistna, klon pospolity, klon jawor, klon srebrzysty i dąb czerwony.
„Szybko rosnące” nie znaczy „szybko dające cień”. Wiele szybko rosnących drzew ma wąską koronę albo kruche drewno. Do zacienienia ogrodu szukaj drzewa, które łączy szybki wzrost, szeroką koronę i drewno odporne na wiatr. Najlepiej łączą te cechy platan, lipa srebrzysta i szerokolistna, klon pospolity i dąb czerwony. Jeśli cień jest potrzebny w tym roku, wybierz jeden z tych gatunków w największej dostępnej wielkości.
Drzewa dachowe: cień dokładnie nad strefą relaksu
Drzewo dachowe to drzewo z prostym pniem i koroną uformowaną w płaski, poziomy dach nad głową. Daje gęsty cień dokładnie nad tarasem, stołem lub leżakami i od pierwszego dnia wygląda jak gotowa, żywa pergola.
Takie drzewa formuje się w szkółce przez wiele lat. Gałęzie prowadzi się poziomo po ramie i regularnie przycina, aż utworzą równą, zwartą płaszczyznę liści. To drogi produkt, ale daje bardzo ekskluzywny efekt, którego nie da się uzyskać zwykłym drzewem ani parasolem.
Dlaczego warto wybrać drzewo dachowe:
- cień pada dokładnie tam, gdzie go zaplanujesz, i jest gotowy od pierwszego sezonu,
- rozmiar korony jest pod kontrolą, więc drzewo zmieści się bliżej domu i tarasu niż drzewo o naturalnej, rozłożystej koronie,
- pod dachem zostaje wolna przestrzeń na stół, sofę czy leżaki,
- kilka drzew posadzonych obok siebie tworzy jeden zielony dach nad całą strefą relaksu,
- drzewa liściaste latem dają cień, a zimą przepuszczają światło.
Gatunki na drzewa dachowe. Najczęściej wybierane są platan i grab. Platan dachowy ma duże liście, rośnie szybko i dobrze znosi upał na nasłonecznionych tarasach. Grab dachowy bardzo dobrze znosi cięcie i tworzy gęsty, równy dach. Dachy formuje się też z:
- lipy, która daje gęsty cień i pachnie w czasie kwitnienia,
- ambrowca amerykańskiego i parocji perskiej, które jesienią przebarwiają się na czerwono i pomarańczowo,
- jabłoni ozdobnych, które wiosną kwitną,
- morwy, dębu błotnego, klonu polnego, buka pospolitego, miłorzębu i glediczji.
Pielęgnacja. Dach trzeba przycinać co najmniej raz w roku, żeby zachował płaski kształt. W zamian drzewo nie rozrasta się ponad zaplanowany wymiar.
Szukasz zielonej osłony, a nie dachu? Formowane ściany z drzew także dają cień i zasłaniają przed wzrokiem sąsiadów. Piszemy o nich w poradniku Żywopłoty i szpalery z dużych drzew.
Drzewa dachowe wyceniamy indywidualnie, na życzenie klienta. Wyślij zapytanie, podaj wymiary miejsca, które chcesz ocienić, i gatunek, który Ci się podoba. Przygotujemy wycenę.
Gdzie posadzić duże drzewo, żeby cień padał tam, gdzie trzeba
Posadź drzewo po południowo-zachodniej lub zachodniej stronie miejsca wypoczynku. Duże gatunki sadź co najmniej 8–10 m od domu, a największe (dąb szypułkowy, platan, lipa szerokolistna) 12–15 m.
Kierunek. Latem w południe cień jest krótki i pada tuż pod koroną. Po południu wydłuża się i przesuwa na wschód. Dlatego drzewo na południowy zachód lub zachód od tarasu ocieni go w najgorętsze popołudnia, a drzewo na wschód da cień głównie rano, gdy jest najmniej potrzebny.
Odległość od domu. Od pnia do ściany licz co najmniej połowę docelowej szerokości korony plus kilka metrów zapasu. Sprawdź przebieg rur, przyłączy i szamba oraz pamiętaj o granicy działki. Jeśli miejsca jest mało, rozważ drzewo dachowe.
Taras i plac zabaw. Bezpośrednio nad tarasem i podjazdem nie sadź lip, bo mszyce zostawiają na meblach lepką spadź. Lepiej sprawdzi się kasztanowiec ‘Baumannii’. Nad placem zabaw najlepszy jest głęboki cień buka, kasztanowca lub lipy.
Dostawa i sadzenie. Drzewo o wysokości 7–12 m to duży ładunek, więc sprawdź szerokość bramy i dojazd dla samochodu z dźwigiem. Piszemy o tym w poradniku Dostawa dużych drzew. Duże drzewa sadzimy jesienią i wiosną, a latem tylko drzewa przekorzenione, z obfitym podlewaniem. Szczegóły znajdziesz w poradniku Sadzenie i pielęgnacja dużych drzew.
Kluczowe wnioski
Rekomendacje Galerii Ogrodowej:
- Wybieraj drzewo po szerokości i gęstości korony, nie po wysokości.
- Po najgęstszy cień sięgnij po buka, kasztanowca, lipę lub klon pospolity, a po największy zasięg korony po dąb szypułkowy lub platan.
- Jeśli liczy się tempo wzrostu, wybierz platan, lipę srebrzystą, lipę szerokolistną, klon pospolity lub dąb czerwony.
- Jeśli chcesz cienia dokładnie nad tarasem i ekskluzywnego efektu, wybierz drzewo dachowe, np. platan lub grab.
- Sadź drzewo po południowo-zachodniej lub zachodniej stronie miejsca, które chcesz ocienić.
- Jeśli cień jest potrzebny już tego lata, wybierz duży okaz.
Gatunki z tego poradnika znajdziesz w katalogu drzew liściastych. Nie wiesz, które drzewo pasuje do Twojej posesji? Wyślij zapytanie i opisz miejsce, które chcesz ocienić. Dobierzemy gatunek i wielkość drzewa.
FAQ: duże drzewa dające cień w ogrodzie
Drzewa o szerokiej i gęstej koronie: dąb szypułkowy (korona 25–35 m), platan klonolistny (20–30 m), lipa szerokolistna (20–25 m), a także dąb czerwony, klon jawor, buk pospolity i kasztanowiec pospolity. Najgęstszy cień mają buk i kasztanowiec.
Lipę srebrzystą lub szerokolistną, klon pospolity, klon jawor, kasztanowiec ‘Baumannii’ i platan klonolistny, a na rozległą posesję dąb szypułkowy. Jeśli pod drzewem ma rosnąć trawnik, wybierz glediczję.
Platan klonolistny, lipa srebrzysta, lipa szerokolistna, klon pospolity, klon jawor, dąb czerwony i klon srebrzysty. Klon srebrzysty rośnie najszybciej, ale ma kruche gałęzie, więc sadź go z dala od domu.
Sadzonka 1–2 m daje cień, pod którym da się usiąść, zwykle po 10–15 latach. Duże drzewo o wysokości 5–12 m albo drzewo dachowe daje cień od pierwszego sezonu.
To drzewo z prostym pniem i koroną uformowaną w szkółce w płaski, poziomy dach. Daje cień dokładnie nad tarasem lub miejscem do siedzenia. Najczęściej formuje się je z platanu i grabu, a także z lipy, ambrowca, parocji perskiej, jabłoni, morwy, dębu błotnego, klonu polnego, buka, miłorzębu i glediczji.
Po południowo-zachodniej lub zachodniej stronie tarasu, bo wtedy ocieni go w najgorętsze popołudnia. Gdy przy tarasie jest mało miejsca, dobrym wyborem jest drzewo dachowe. Nad tarasem unikaj lip, bo mszyce zostawiają na meblach lepką spadź.
Drzewa z tego poradnika kosztują od około 1150 zł za mniejsze okazy (ok. 2,5–4,5 m) do kilkudziesięciu tysięcy złotych za okazy soliterowe 7–12 m. Drzewa dachowe wyceniamy indywidualnie, na życzenie klienta.